img
Một số điều bạn nên biết về căn bệnh truyền nhiễm tái nổi – Đậu mùa khỉ
30-11-2023

Ngày 23 tháng 7 năm 2022, Tổng Giám đốc WHO, Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tuyên bố đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ ở nhiều quốc gia là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế (PHEIC). Việc tuyên bố PHEIC là mức cảnh báo cao nhất về sức khỏe cộng đồng toàn cầu theo Điều lệ Y tế Quốc tế, và có thể tăng cường sự phối hợp, hợp tác và đoàn kết toàn cầu.

Ngày 23 tháng 7 năm 2022, Tổng Giám đốc WHO, Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tuyên bố đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ ở nhiều quốc gia là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế (PHEIC). Việc tuyên bố PHEIC là mức cảnh báo cao nhất về sức khỏe cộng đồng toàn cầu theo Điều lệ Y tế Quốc tế, và có thể tăng cường sự phối hợp, hợp tác và đoàn kết toàn cầu.

1. Bệnh Đậu mùa khỉ là gì?

Bệnh đậu mùa khỉ là bệnh do vi rút đậu mùa khỉ gây ra. Đây là bệnh truyền nhiễm từ động vật do vi rút gây ra, tức là bệnh có thể lây truyền từ động vật sang người. Bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người.

Người sống cùng hoặc tiếp xúc gần (bao gồm quan hệ tình dục) với người bị mắc bệnh đậu mùa khỉ, hoặc người tiếp xúc thường xuyên với động vật bị bệnh có nguy cơ cao nhất mắc bệnh.

2. Đậu mùa khỉ trên thế giới và tại Việt Nam?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tính tới tháng 10/2023, trên Thế giới ghi nhận đậu mùa khỉ xuất hiện ở 116 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng số 9l.788 ca nhiễm và 167 ca tử vong.

Tại Việt Nam, tính đến ngày 31/10/2023, ghi nhận 56 trường hợp nhiễm bệnh Đậu mùa khỉ (Mpox), bao gồm 2 ca nhập cảnh vào năm 2022. Đặc biệt từ đầu tháng 7/2023 đến nay, Việt Nam liên tục ghi nhận các trường hợp ca bệnh. Các trường hợp bệnh đã được ghi nhận tại 07 tỉnh/thành phố: TP. Hồ Chí Minh (46), Lâm Đồng (2), Long An (2), Bình Dương (1), Đồng Nai (1), Tây Ninh (1), Cần Thơ (1), trong đó 01 trường hợp tử vong tại TP. Hồ Chí Minh. Tuổi trung bình là 32 (18-49), hầu hết là nam (92,9%), có xu hướng tình dục là đồng tính nam và lưỡng tính nam: 78,6%, dị tính (8,9%); khoảng 63% những trường hợp bệnh đang nhiễm HIV, 46% trường hợp mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục khác. Riêng tại thành phố Hồ Chí Minh, con số mắc bệnh liên tục tăng trong thời gian gần đây. Tính đến ngày 19/11/2023 đã ghi nhận có tổng cộng 91 trường hợp nghi ngờ mắc đậu mùa khỉ đến khám tại các bệnh viện trên địa bàn thành phố và được lấy mẫu xét nghiệm. Kết quả có 82 trường hợp đã có kết quả dương tính.

Đây là dịch bệnh mới ghi nhận tại nước ta, mầm bệnh đã xâm nhập trong cộng đồng nên trong thời gian tới, nhiều khả năng Việt Nam sẽ tiếp tục ghi nhận các trường hợp bệnh mới, đặc biệt tại các thành phố lớn khác ngoài TP. Hồ Chí Minh.

Hiện nay bệnh Đậu mùa khỉ được phân loại là bệnh thuộc nhóm B theo quy định của Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm.

3. Triệu chứng mắc đậu mùa khỉ là gì?

Bệnh đậu mùa khỉ thường có các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, đau lưng, sưng hạch bạch huyết, ớn lạnh, mệt mỏi, phát ban có thể nhìn giống như mụn nước xuất hiện trên mặt, bên trong miệng hoặc ở các bộ phận khác của cơ thể như bàn tay, bàn chân, ngực, bộ phận sinh dục hoặc hậu môn.

4. Làm sao để dự phòng bệnh đậu mùa khỉ?

Để chủ động phòng, chống dịch bệnh đậu mùa khỉ ở nước ta, Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

👉1. Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, tốt nhất che bằng khăn vải hoặc khăn tay hoặc khăn giấy dùng một lần hoặc ống tay áo để làm giảm phát tán các dịch tiết đường hấp, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn ngay sau khi ho, hắt hơi. Không khạc nhổ bừa bãi nơi công cộng.

👉2. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay.

👉3. Người có triệu chứng phát ban cấp tính không rõ nguyên nhân kèm theo một hoặc nhiều triệu chứng nghi ngờ cần chủ động liên hệ với cơ sở y tế để được theo dõi, tư vấn kịp thời. Đồng thời cần chủ động tự cách ly, tránh quan hệ tình dục.

👉4. Tránh tiếp xúc gần với người mắc bệnh đậu mùa khỉ, tránh tiếp xúc trực tiếp với những vết thương, dịch cơ thể, giọt bắn và các vật dụng, đồ dùng bị nhiễm mầm bệnh. Trong trường hợp nơi ở/nơi làm việc có người mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh, cần thông báo cho cơ quan y tế để được tư vấn và xử lý kịp thời, không tự ý điều trị.

👉5. Người đến các quốc gia có lưu hành dịch bệnh đậu mùa khỉ (khu vực Trung và Tây phi), cần tránh tiếp xúc với động vật có vú (chết hoặc sống) như: động vật gặm nhấm, thú có túi, động vật linh trưởng có thể chứa vi rút đậu mùa khỉ. Khi quay trở về Việt Nam cần chủ động khai báo với cơ quan y tế địa phương để được tư vấn.

👉6. Đảm bảo an toàn thực phẩm, thực hiện lối sống lành mạnh, tăng cường vận động thể lực, nâng cao sức khỏe.

Nguồn:

WHO (https://www.who.int/vietnam/vi/news/questions-and-answers/q-a-detail/monkeypox)

Cục Y tế Dự phòng (https://vncdc.gov.vn/tiep-tuc-tang-cuong-cong-tac-phong-chong-dau-mua-khi-nd17425.html)